Saturday, May 29, 2021

Groups of graphemes in an Etruscan vase from the 7th century BC, which form accurate words of the lexicon of the Albanian language.  

MIQVTVMKARKANAS

    

    I. Shqip. Me gjuhën shipe në shkrimin mbi një vazo etruske të shekullit VII para Krishtit.

    II. Italiano. Gruppi di grafemi in un vaso etrusco del VII secolo a.C., che formano parole accurate del lessico della lingua albanese.

    III. English. Groups of graphemes in an Etruscan vase from the 7th century BC, which form accurate words of the lexicon of the Albanian language.


    I. Shqip

MIQVTVMKARKANAS

Grupe grafemash në një vazo etruske të shekullit VII para Krishtit, të cilat formojnë fjalë të sakta të leksikut të gjuhës shqipe.


Fig.1.

Ena e paraqitur ne fig.1, është e klasifikuar nga specialistët e prodhuar ne shek. VII para Krishtit. Ena është 23 cm e lartë dhe 12,6 cm e gjerë. Në vitin 1862 është blerë nga francezë. Ndodhet ne Muzeun e Luvrit ne Paris.

Foto dhe shpjefgimet  (fig.2) janë nxjerre nga "Catalogue des Inscriptions étrsques et italiques du Muse de Louvre".

Fig. 2.

Në barkun e enës është shkruar MIQVTVMKARKANAS . Shkrimi është i përbërë nga 16 grafema (shkronja) të renditura si rruaza njera pas tjetrës. Pra, kemi një grup shkronjash të pa ndara në fjalë prej shkruesit. Na duhet të lexojmë dhe të mundohemi të kuptojmë në se në këtë shkrim kemi grup shkronja të cilat formojnë ose jo, fjalë të sakta ose të përafërta, të cilat janë edhe në leksikun e gjuhes së sotme shqipe.

Me qenëse dy  grupshkronjat MI dhe KARKANAS, i gjenden edhe të veçanta në shkrime të tjera etruske, duke i ndarë këto grupshkronja te shkrimi në enë, marrim: MI QVTVM KARKANAS, i transkriptuar shkrimi merr formë:  mi qutum karkanas.

Etruskologet dyshkronjëshin MI, e konsiderojnë përemër  dhe tërë shkrimin e interpretojnë si fjalë të thëna prej vetë enës,  " Unë jam ena e Karkanasit", pra e një personi me emër Karkanas. 


Me gjuhën shqipe, shkrimi na jep  kuptimin "Qypi im kanakar". Dhe ja sepse.

Le ti marrim me rradhe grupgrafemat MI, QVTVM, KARKANAS.

 1. Grupshkronja MI në shqip jep shumësin e përemrit im.

Fjalor i Gjihës Shqipe on line.

MI pron.

*1. Shumës i IM. Djemtë e mi. Shokët e mi. Njerëzit e mi. Librat e mi.

*2. si em. ~TË (të). Njerëzit e mi të afërt, me të cilët kam lidhje gjaku, farefisnie ose lidhje të ngushta miqësie; njerëz, të cilët i dua dhe të cilëve u besoj shumë. Erdhën (ikën) të mitë. Nuk ka asnjë nga të mitë.


2. Grupshkronja QVTVM (qutum) në shqip na jep: 

2.a. QVTVM (qutum) -  fjalë e saktë në Çamëri kutumë, kutu mbrenda, këtu brenda.

2.b. QVTVM (qutum)  - fjalë e afërt kutull, kutruve, qyp (të gjitha enë balte).


3. Grupshkronjën KARKANAS,  në fjalorin e gjuhës shqipe e gjejmë te mbiemri KANAKAR, në kuptimin "ka na i dashur, i përkëdhelur". Duke ditur se në latinisht kemi càrus, fjalë e cila në italisht ka dhënë caro, frngjisht cher, etc. fjala KARKANAS na del e saktë në kuptim me fjalën shqipe KANAKAR.

 Fjalor i Gjihës Shqipe on line.

KANAKAR mb.

*1. Që e duan dhe e përkëdhelin të gjithë e në mënyrë të veçantë, më i dashuri; i përkëdhelur, i llastuar. Djalë kanakar. Vajzë kanakare.

*2. Përd. em. sipas kuptimit të mbiemrit.

Nga sa më sipër kemi:

Shkrimi Etrusk :  MIQVTVMKARKANAS 

Transkriptimi i shkrimit etrusk : miqutumkarkanas

Leximi pas ndarjes : MI QVTVM KARKANAS 

alb. imi kutum (qyp) kanakar, i dashur.

it. mia  cara preferita brocca.

eng. my beloved also favorite pitcher.


II. Italiano

MIQVTVMKARKANAS

Gruppi di grafemi in un vaso etrusco del VII secolo a.C., che formano parole accurate del lessico della lingua albanese.

Fig.1.

La brocca mostrata in fig.1, è classificato dagli specialisti prodotti nel sec. VII aC. La brocca è alto 23 cm e largo 12,6 cm. Nel 1862 fu acquistata dai francesi. Situato nel Museo del Louvre a Parigi.

Fig. 2.

Le foto e le spiegazioni (fig.2) sono tratte dal "Catalogo delle iscrizioni etruschi e italiane della Muse de Louvre".

MIQVTVMKARKANAS è scritto sulla brocca. La scritta è composta da 16 grafemi (lettere) disposti come perline uno dopo l'altro. Quindi abbiamo una serie di lettere inseparabili in parole dallo scriba. Bisogna leggere e cercare di capire se in questo testo abbiamo un gruppo di lettere che formano, o no, parole precise o approssimative, che sono anche nel lessico dell'odierna lingua albanese.

Poiché le due  gruppo di lettere  MI e KARKANAS, si trovano speciali anche in altre scritture etrusche, dividendo queste gruppo di lettere   nella scrittura della brocca, si ottiene: MI QVTVM KARKANAS. La scrittura trascritta assume la forma: mi qutum karkanas.

Gli etruscologi considerano il MI un pronome e interpretano l'intero testo come parole pronunciate dal vaso stesso, "Io sono il vaso di Karkanas", cioè di una persona di nome Karkanas.

Con la lingua albanese, la scrittura ci dà il significato "La mia brocca cara, preferita". Ed ecco perché.

Prendiamo a turno i grafici di gruppo MI, QVTVM, KARKANAS.


1. Il gruppo MI in albanese dà il plurale del pronome im (mio).

Dizionario della lingua albanese in linea.

MI pron.

*1. il plurale di IM. I miei ragazzi. I miei amici. La mia gente. I miei libri.

*2. come nome. ~ A (a). Le mie persone vicine, con le quali ho legami di sangue, parentela o stretti legami di amicizia; persone che amo e di cui mi fido molto. Il mio è venuto (è andato). Non ce ne sono di miei.


2. QVTVM (qutum) - in albanese ci fornisce:

    2.a. QVTVM (qutum) - la parola corretta in Chameria kutum, kutu dentro, qui dentro.

    2.b. QVTVM (qutum) - parola approssimativamente corretta kutull, kutruve, qyp (tutte contenitori  in terracotta).


3. Il gruppo di grafemi KARKANAS, nel dizionario della lingua albanese si trova nell'aggettivo KANAKAR, nel senso "da noi amato". Sapendo che in latino abbiamo càrus, parola che in italiano ha dato "caro", francese "cher", ecc. la parola KARKANAS risulta corretta nel senso della parola albanese KANAKAR (ka na kar = kar ka na).


Dizionario della lingua albanese in linea.

KANAKAR aggetivo.

*1. Che tutti lo amino e lo accarezzino e in modo speciale il più amato; coccolato, viziato. Kanakar ragazzo. Ragazza Kanakare.

*2. Perd. em. secondo il significato dell'aggettivo.


Da quanto sopra abbiamo:

Scrittura etrusca: MIQVTVMKARKANAS

Trascrizione della scrittura etrusca: miqutumkarkanas

Lettura dopo la separazione: MI QVTVM KARKANAS

alb. imi kutum (qyp) kanakar, i dashur.

it. mia  cara preferita brocca.

eng. my beloved also favorite pitcher.


III. English.

MIQVTVMKARKANAS

Groups of graphemes in an Etruscan vase from the 7th century BC, which form accurate words of the lexicon of the Albanian language.

Fig.1.

The jug shown in fig. 1, is classified by the specialists produced in the century. VII BC. The jug is 23cm tall and 12.6cm wide. In 1862 it was bought by the French. Located in the Louvre Museum in Paris.

Fig.2.

The photos and explanations (fig.2) are taken from the "Catalog of Etruscan and Italian inscriptions of the Muse de Louvre".

MIQVTVMKARKANAS is written on the jug. The inscription consists of 16 graphemes (letters) arranged like beads one after the other. So we have a series of inseparable letters in words from the scribe. We must read and try to understand if in this text we have a group of letters that form, or not, precise or approximate words, which are also in the lexicon of today's Albanian language.

Since the two group of letters MI and KARKANAS, are also found special in other Etruscan scripts, dividing these group of letters in the jug script, we obtain: MI QVTVM KARKANAS. The transcribed writing takes the form: mi qutum karkanas.

Etruscologists consider MI to be a pronoun and interpret the entire text as words spoken by the vessel itself, "I am the vessel of Karkanas", that is, of a person named Karkanas.

With the Albanian language, the script gives us the meaning "My dear, favorite jug". And here's why.

We take turns MI, QVTVM, KARKANAS group rankings.


1. The group MI in Albanian gives the plural of the pronoun im (my).


Dictionary of the Albanian language online.

MI pron.

*1. the plural of IM. My boys. My friends. My people. My books.

*2. as a name. ~ A (a). My close people, with whom I have ties of blood, kinship or close ties of friendship; people I love and trust a lot. Mine has come (gone). There aren't any of mine.


2. QVTVM (qutum) - in Albanian it gives us:

    2.a. QVTVM (qutum) - the correct word in Chameria kutum, kutu in, in here.

    2.b. QVTVM (qutum) - roughly correct word kutull, kutruve, qyp (all terracotta containers).


3. The group of graphemes KARKANAS in the dictionary of the Albanian language is found in the adjective KANAKAR, in the sense "loved by us". Knowing that in Latin we have càrus, a word that in Italian gave "caro", French "cher", etc. the word KARKANAS is correct in the sense of the Albanian word KANAKAR (ka na kar = kar ka na).


Dictionary of the Albanian language online.

KANAKAR adjective.

*1. May all love and caress him and in a special way the most loved; pampered, spoiled. Kanakar boy. Kanakare girl.

*2. Perd. am. according to the meaning of the adjective.


From the above we have:

Etruscan writing: MIQVTVMKARKANAS

Transcription of the Etruscan script: miqutumkarkanas

Reading after separation: MI QVTVM KARKANAS

alb. imi kutum (qyp) kanakar, i dashur.

it. mia  cara preferita brocca.

eng. my beloved also favorite pitcher.


*  *  *



   


Saturday, May 15, 2021

        Shtëpia Botuese e Librit Shkollor e RE

        Instituti i Studimeve Etruske i Tiranës


        Konstatim.

        Në shkrimet etruske, qe prej fillimeve ne shek VII para Krishtit, ka fjalë të sakta të gjuhës së sotme             shqipe.


Studimi dhe kërkim i fjalëve shqip në shkrimet etruske të "Katalogut të shkrimeve etruske italike të Muzeut të Luvrit

nga Ilir Mati

        1. Urna nr. 15 e katalogut.


Fig.1. Shkimi : FL:TVTNA:MANΘAL 


    "Catalogue des Inscriptions étrsques et italiques du Muse de Louvre".

    Catalogue nr. 15

    Siecle BC II

    Provenance Chiusi

    Objet Urne


    shkrim etrusk: FL:TVTNA:MANΘAL

    transkriptimi : fl:tutna:manthal

    shqip : flë tutna Manth Al (alamet, i madh).


    Fjalë shqipe (f)

    Fl (fl) - fs. flë.

    TVTNA (tutna) - fs. tutna.


    Grupfjalë shqipe (gf)

    MANΘAL (manthal), MANΘ AL - (gfa) Mankth i Madh.

    MANΘ (manth) - fra. makth.

    AL (al) - fra. al, alamet.


    Shpjegime:

    f. - fjalë.

    fs. - fjalë e saktë

    gf. - grup fjalë e saktë

    fra . fjalë e rrjedhur e afërt.


    Agostini tregon se sipas Apuleit

    "[Apuleius] thekson se shpirti njerëzor është demon dhe se njerëzit bëhen Lar nëse kanë bërë mirë,             fantazma ose hije nëse kanë bërë keq dhe se ata konsiderohen perëndi Mani nëse përcaktimi i tyre është      i pasigurt".

    (Agostino di Ippona, La città di Dio)


    Fjalori i Gjuhës Shqipe on line


    FLE jokal.

    3. euf. lart. Bie në gjumë të përjetshëm; prehet (për të vdekurin).


    TUTEM vetv.

    Trembem, më hyn frika; druhem, kam frikë. Tutet prej tij. Tutet nga hija e vet.

    Fol dhe mos u tut! Partizanët nuk iu tutën armikut. Nuk u tutet vështirësive.

    Tutem se mos turpërohemi.


    MAKTH IV m. folk.

    1. Ankth.

    2. mit., folk. Figurë e përrallave popullore, që përfytyrohet si njeri, i cili gjoja vjen natën e të zë frymën,     por, po ta kapësh, mund të të japë çdo gjë që i kërkon në atë çast; të rëndët e dheut.

    MANI f.

    1. mjek. Gjendje psikike e sëmurë e një njeriu, të cilit i ngulet mendja te diçka pa ndonjë arsye. Kishte         maninë e përndjekjes (e vetëvrasjes).

    ALAMET m. thjeshtligj.

    1. Gjëmë, e keqe e madhe që i bëhet dikujt. Me gjëmë e alamete. Në ditë të alametit.

    2. Fjalë e rëndë, e pahijshme. Thotë alamete.

    3. përd. mb. Përdoret para një emri me kuptimin: shumë i madh (i gjatë, i mirë, i bukur etj.). Alamet             djali (vajze). Alamet shtëpie. Alamet dasme.


      2. Urna nr. 16 e katalogut.


Fig.2.

    Catalogue nr.16

    Siecle BC II

    Provenance Chiusi

    Objet Urne


    Fjalor etruskisht - shqip


    *LARΘI:FREM NEI:CARNA SA

    *Lartësi vëremë nej, përkëdhelna ca.


    LARΘI (larthi) - fs. lartësi.

    FREMNEI (vremnei),FREM NEI - gfs. vëremë nej. 

    FREM (vrem) - frs. vëremë.

    NEI (nei) - frs. nej, shtrirë.

    CARNASA. CARNA SA - gfa. kanakarna ca.

    CARANA (carna) - fra.kanakarna

    SA (sa) - frs. sa, ca.


    Fjalori i Gjuhës Shqipe on line


    LARTËSI f.

    7. zyrt. Titull me të cilin u drejtohen princave dhe princeshave; ai ose a jo që mban këtë titull (në     vendet ku ka familje mbretërore).

    VËSHTROJ kal.

    3. Drejtoj vëmendjen te dikush a te diçka; i vë veshin diçkaje, dëgjoj; shikoj. Vështro këtu!                 Vështro se ç'thotë!

    NDENJUR ndajf.

    Ulur në një vend, me pjesën e poshtme të trupit të mbështetur diku, jo me këmbë. Rri (ngrihem)         ndenjur. Punon ndenjur. Qëndron ndenjur.

    KANAKAR mb.

    1. Që e duan dhe e përkëdhelin të gjithë e në mënyrë të veçantë, më i dashuri; i përkëdhelur, i             llastuar. Djalë kanakar. Vajzë kanakare.

    2. Përd. em. sipas kuptimit të mbiemrit.


*  *  *


Sunday, May 9, 2021

 Melçia e Piacencës

    Melçia e Piacencës

    Shqip

    Mëlçia e Piacencës, është një imitim prej bronxi i prerjes më dysh të mëlçisë të bagëtise (të të leshtave), e ndarë  në dyzet zona, çdo njera zonë e shkruar.   Specialistët janë të mendimit se ajo është përdorur nga fallxhorët për mësimin e leximit të mëlçisë.  Mëlçi të tilla të ndërtuara me qeramikë janë gjetur edhe të tjera në Itali, por vetëm kjo e Pjacences është e shkruar.
    Specialistët që merren me shkrimet etruske, kanë arritur të thonë se në shkrimet e mëlçisë kanë gjetur 27 emra të perëndive të etruskeve.

https://it.wikipedia.org/wiki/Fegato_di_Piacenza

    Meqenëse, të gjitha shkrimet etruske, pra edhe shkrimet mbi Mëlçinë e Piacencës, janë hamendësore prej studiuesëve, dhe nga se puna në këtë fushë nuk rresh për të lexuar dhe kuptuar më mirë gjuhën e etruskëve, unë i jam vënë punës për të gjetur në se në tërësinë e shkrimeve mbi mëlçi, ka grupshkronja (grupgrafema), të cilat japin fjalë ose grupfjalë  të sakta ose të përafërta në gjuhën shqipe. 
    Rezultati është mbresëlënës. Në ndarjet e mëlçisë lexohen dhe kuptohen tre emra të perëndive të etruskëve : TIN, UNI dhe FUFLUNS . 
    Grupshkronja, të cilat japin fjalë të sakta në shqip, na bëjnë të kuptojmë se leximi i mëçisë përqëndrohet në :
    1. Lutje dhe oferta për tre perënditë.
    2. Parashikime për udhëtimin në botën e nëndheshme.
    3. Thënie për syrin e keq.
    4. Urim për kamimin e udhës së marrë.
    5. Jetëgjësinë.
    Këtu në formë tabelore, unë do të rreshtoj 40 grupshkronja të cilat janë në 40 zonat e ndara mbi mëçi, si edhe dy grupshkronja shkruara mbi sipërfaqen e jashtëme të mëçisë, aty ku ajo ndahet në mes me një vijë.
    Në tabelë është transkriptimi botërisht i njohur i grupshkronjave, leximi hipotetik i tyre si rezultat i gjetjes të fjalëve shqipe, fjala shqip, përkthimi italisht dhe anglisht.
    Këtu mbaron puna ime duke dhënë faktin se në shkrimet mbi Mëlçinë e Piacencës, grupshkronjat japin fjalë të cilat ndodhen saktësisht në leksikun e gjuhës shqipe.
    Më tej është e nevojëshme dhe e domozdoshme kontrolli i këtij fakti në tryezën e shkencës gjuhësore, për të kthyer këtë fakt në dije.
    Shënim.
    Leximi i mëlçisë të bagtisë, njihej edhe ne Babiloni, Persi dhe në qytetërimet e tjera të lashta të Azisë Vogël. 
    Leximi i mëlçisë të bagëtisë bëhet ende sot në Shqipëri, në radhë të parë për të kontrolluar në se bagëtia e therur është e sëmurë apo jo, dhe në rradhë të dytë për të parashikuar të ardhmen.

    Italiano
    Fegato di Piacenza

    Il fegato piacentino, è un'imitazione in bronzo dell'incisione orizzontale del fegato di bovino, suddiviso in quaranta zone, ciascuna delle quali è scritta. Gli specialisti sono dell'opinione che sia stato utilizzato dagli indovini per insegnare la lettura del fegato. In Italia sono stati trovati anche questi fegati, ma realizzati in ceramica. Scritto è solo il fegato di Piacenza.
Gli specialisti che si occupano di scritti etruschi sono riusciti a dire di aver trovato 27 nomi di divinità etrusche negli scritti del fegato.
 https://it.wikipedia.org/wiki/Fegato_di_Piacenza
    Poiché tutti gli scritti etruschi, anche gli scritti sul Fegato di Piacenza, sono congetturali, da studiosi, e poiché il lavoro in questo campo non è sufficiente per leggere e comprendere meglio la lingua degli Etruschi, mi sono messo a lavorare anche sul scritti di questo fegato, per scoprire se nella totalità degli scritti su di esso, ci sono gruppi di lettere  (grafemi di gruppo), che danno parole o gruppi di parole che sono accurate o approssimative nella lingua albanese.
    Il risultato è impressionante. Nelle divisioni del fegato si leggono e si comprendono tre divinità etrusche: TIN, UNI e FUFLUNS. I gruppi di lettere, che danno parole accurate in albanese, ci fanno capire che la lettura del fegato si concentra:
    1. in preghiere e offerte ai tre dei.
    2. Previsioni di viaggio sotterraneo.
    3. Proverbi sul malocchio.
    4. Congratulazioni per aver preso il viaggio.
    5. Durata della vita.
    Qui, in forma tabulare, elencherò 40 raggruppamenti di lettere che si trovano nelle 40 aree separate sopra il fegato, oltre a due raggruppamenti scritti sulla superficie esterna del fegato, dove è diviso al centro da una linea.
    Nella tabella è riportata la trascrizione del gruppo di lettere, la loro ipotetica lettura come risultato del ritrovamento di parole albanesi, corispondenza in  albanese, la traduzione italiana e inglese.
    È qui che si conclude il mio lavoro sulla scoperta delle parole albanesi, dato che negli scritti sul Fegato di Piacenza, il gruppo di lettere danno parole che sono esattamente nel lessico della lingua albanese.
Inoltre, è necessario verificare questo fatto nella tavolla della scienza linguistica, al fine di trasformare questo fatto in sapere per tutti.
    Nota.
    La lettura del fegato di bovino era nota anche in Babilonia, in Persia e in altre antiche civiltà dell'Asia Minore.
    La lettura del fegato dei bovini viene ancora fatta oggi in Albania per predire il futuro, la salute.

    English
    Piacenza liver

    The Piacenza liver is a bronze imitation of the horizontal incision of the liver of a bovine, divided into forty areas, each of which is written. Specialists are of the opinion that it was used by fortune tellers to teach liver reading. In Italy these livers have also been found, but made of ceramic. Written is only Piacenza's liver.
    Specialists dealing with Etruscan writings managed to say that they found 27 names of Etruscan deities in the liver writings.
https://it.wikipedia.org/wiki/Fegato_di_Piacenza
    Since all the Etruscan writings, even the writings on the Liver of Piacenza, are conjectural, for scholars, and since the work in this field is not sufficient to read and better understand the language of the Etruscans, I started to work also on the writings of this liver, to find out whether in the totality of the writings on it, there are groups of letters (group graphemes), which give words or groups of words that are accurate or approximate in the Albanian language.
    The result is impressive. Three Etruscan divinities are read and understood in the liver divisions: TIN, UNI and FUFLUNS. The groups of letters, which give accurate words in Albanian, make us understand that the reading of the liver is concentrated:
    1. in prayers and offerings to the three gods.
    2. Underground travel forecast.
    3. Proverbs about the evil eye.
    4. Congratulations on taking the trip.
    5. Lifespan.
    Here, in tabular form, I will list 40 groupings of letters found in the 40 separate areas above the liver, as well as two groupings written on the outer surface of the liver, where it is divided in the center by a line.
The table shows the transcription of the group of letters, their hypothetical reading as a result of the finding of Albanian words, correspondence in Albanian, the Italian and English translation.
This is where my work on the discovery of Albanian words ends, given that in the writings on the Liver of Piacenza, the group of letters they give words that are exactly in the lexicon of the Albanian language.
Furthermore, it is necessary to verify this fact in the table of linguistic science, in order to transform this fact into knowledge for all.
    Note.
    The reading of bovine liver was also known in Babylon, Persia and other ancient civilizations of Asia Minor.
    Reading the liver of cattle is still done today in Albania to predict the future, health.

    Tabela 1


Fig.1. Tabela me 42 grupgrafemat e Mëlçise të Piacencës.



Fig.2 Mëlçia e Piaçencës.



Fig.3. 40 zonat  dhe grupgrafemat mbi to.



Fig.4.



Fig.5. Grupshkronjat 41,42.

* * *