Pllaka e shtrëngimit të rripit që mban mbrapa një mbishkrim me karaktere etruske rahetike-veriore
Belt buckle plaque bearing on the back an inscription in Rhaetian-northern Etruscan characters.
Placca di fibbia di cintura recante sul retro una iscrizione in caratteri retici-nord etruschi.
IΨ ΨAV ΦEPX∧DIESKAPAHERD∧ŠIAHIP IN / KP∧NX∧D∧S
Shqip
Në togzën metalike të një rripi mezi, në anën e parme, kemi te inçizuar nje dre brirëmadh dhe nje drenushë.
Në anën e pasme kemi këtë shkrim:
IΨ ΨAV ΦEPX∧DIESKAPAHERD∧ŠIAHIP IN
KP∧NX∧D∧S
Këtë shkrim, me gjuhën shqipe kuptojmë fjalët:
etr. IΨ - alb. i kha.
etr. ΨAV - alb. gjau, gjahu.
etr. KAPA - alb. kapa.
Fjalë IΨ dhe ΨAV janë të ndara nga shkruesi. Ndërsa KAPA është në shkrimin e vazhdueshëm, tipik për kohën.
Figura, me dre mashkull që kullot dhe drenushën pas, si edhe fjala ΨAV dhe KAPA, na krijon dyshim të arësyeshëm, se ndoshta i zoti i rripit, ka shënuar diçka në lidhje me gjahun.
Ndoshta ΦEPX∧DIES eshte data e gjahut muaj FEP Dies (dita) XV.
Ne se shkronjën ∧, përveç shifrës latine V, e lexojme edhe A, atëhere marim edhe fjalën DAŠ. Ndoshta fjala DAŠ është për drerin.
Duke bërë supozimin se shenja ∧ mund të lexohet shifra V dhe shkronja A, shkrimin në togzë e lexojmë:
etrusco:
IΨ ΨAV ΦEPXVDIESKAPAHERDAŠIA HIP IN / KPANXVDAS
etrusco ipotetico :
IΨ ΨAV ΦEP XV DIES KAPA HER DAŠ IA HIPIN / KPAN XV DAS
alb. i ka gjahu. Fep dita XV, kapa dash (dre), ia hipin. / Kapën XV dash (drerë).
it. Succede a caccia. Fep giorno XV, ho preso un ariete (cervo), l'hanno cavalcato. / Catturati XV arieti (cervi).
eng. It happens on the hunt. Fep day XV, I took a ram (deer), they rode it. / Captured XV rams (deers).
Shenime
Te shkrimi kemi:
1. IΨ - i kha (i ka , ndodh)
2. ΨAV (shkruesi tenton te shkruaj mire V, rduke e perforcuar V dy here) - gjau.
3. ΦEPΧΛDIES (fndoshta ΦEP= feb. Pra, : “feb XV dies”)
4. KAPA - kapa.
5. HER - her (një herë).
Shiko te Lamine di Pyrgi HERMAS.
6. DΛŠ
Kemi : P e D. Ndoshta P=r; D = d. Perse P=D=r?
DΛŠ - daš (ose dush për dre, shumës drenush).
7. IAHIP IN - ia hipin
8. KAPΛXΛDΛŠ - kapu XV daš (kapun, kapur XV drenush)
Italiano
Sulla fibbia di una cintura, sul davanti, abbiamo inciso un cervo cornuto e una cerva.
Sul retro abbiamo questa scritta:
IΨ ΨAV ΦEPX∧DIESKAPAHERD∧ŠIAHIP IN / KP∧NX∧D∧S
Questa scritta, in lingua albanese significa le parole:
etr. IΨ - alb. i kha.
etr. ΨAV - alb. gjau, gjahu.
etr. KAPA - alb. kapa.
Le parole IΨ e ΨAV, sono separate dallo scrittore. Mentre KAPA è in continua scrittura, tipico del tempo.
La figura, con il cervo al pascolo e la cerva alle spalle, così come le parole ΨAV e KAPA, ci danno ragionevoli dubbi, che forse il proprietario della cintura, abbia segnato qualcosa sulla caccia.
Probabilmente ΦEPX∧DIES è il mese della data di caccia FEP Dies (giorno) XV.
Se leggiamo la lettera ∧, oltre alla cifra latina V, anche A, allora otteniamo anche la parola DAŠ. Forse la parola DAŠ sta per il cervo.
Supponendo che il segno ∧ possa leggere la cifra V e la lettera A, leggiamo la scritta nella fibbia:
etrusco: IΨ ΨAV ΦEPXVDIESKAPAHERDAŠIA HIP IN / KPANXVDAS
etrusco ipotetico :IΨ ΨAV ΦEP XV DIES KAPA HER DAŠ IA HIPIN / KPAN XV DAS
alb. i ka gjahu. Fep dita XV, kapa dash (dre), ia hipin. / Kapën XV dash (drerë).
it. Succede a caccia. Fep giorno XV, ho preso un ariete (cervo), l'hanno cavalcato. / Catturati XV arieti (cervi) .
eng. It happens on the hunt. Fep day XV, I took a ram (deer), they rode it. / Captured XV rams (deers).
Appunti.
Abbiamo:
1. IΨ - i kha (sucede)
2. ΨAV (scriba tenta di scrivere bene la V, raforzando una V dopra l’altra) - gjau (caccia)
3. ΦEPΧΛDIES (forse ΦEP= feb. Cosi : “feb XV dies”)
4. KAPA - kapa (captare)
5. HER - her (una volta)
Nota. Vedi Lamine di Pyrgi : HERMAS.
6. DΛŠ
Abbiamo : P e D. Forse P=r; D = d. Perché due P=D=r?
DΛŠ - daš (cervo. In albanese cervo=dre, plurale drenushë).
7. IAHIP IN - ia hipin (cavalcano)
8. KAPΛXΛDΛŠ - kapu XV daš (presi XV cervi)
English
On the front of a belt buckle we have engraved a horned deer and a doe.
On the back we have this writing:
IΨ ΨAV ΦEPX∧DIESKAPAHERD∧ŠIAHIP IN / KP∧NX∧D∧S
This writing, in Albanian language means the words:
etr. IΨ - alb. i kha.
etr. ΨAV - alb. gjau, gjahu.
etr. KAPA - alb. kapa.
The words IΨ and ΨAV, are separated by the writer. While KAPA is in continuous writing, typical of the time.
The figure, with the deer grazing and the doe behind it, as well as the words ΨAV and KAPA, give us reasonable doubts, that perhaps the owner of the belt, has marked something about hunting.
Probably ΦEPX∧DIES is the month of the hunting date FEP Dies (day) XV.
If we read the letter ∧, in addition to the Latin digit V, also A, then we also get the word DAŠ. Perhaps the word DAŠ stands for deer.
Assuming that the sign ∧ can read the figure V and the letter A, we read the writing in the buckle:
etrusco: IΨ ΨAV ΦEPXVDIESKAPAHERDAŠIA HIP IN / KPANXVDAS
etrusco ipotetico : IΨ ΨAV ΦEP XV DIES KAPA HER DAŠ IA HIPIN / KPAN XV DAS
alb. i ka gjahu. Fep dita XV, kapa dash (dre), ia hipin. / Kapën XV dash (drerë).
it. Succede a caccia. Fep giorno XV, ho preso un ariete (cervo), l'hanno cavalcato. / Catturati XV arieti (cervi).
eng. It happens on the hunt. Fep day XV, I took a ram (deer), they rode it. / Captured XV rams (deers).
Notes
Abbiamo:
1. IΨ - i kha (it happens)
2. ΨAV (scribe tries to write the V well, reinforcing one V after the other) - gjau (hunting))
3. ΦEPΧΛDIES (perhaps ΦEP= feb. “feb XV dies”)
4. KAPA - kapa (pick up)
5. HER - her (one time)
Nota. Lamine di Pyrgi : HERMAS.
6. DΛŠ
We have : P e D. Perhaps P=r; D = d. Why two P=D=r?
DΛŠ - daš (deer). In Albanian deer = dre, plural drenushë.
7. IAHIP IN - ia hipin (ride)
8. KAPΛXΛDΛŠ - kapu XV daš (took XV deers)
No comments:
Post a Comment