VRVR

The teaching of the alphabet by the Etruscans in the 7th century BC.

(The Etruscans, probably called their continued writing RVAZA-RVAZA -ruaza-ruaza.)

Note. Read first : Gamurrini G. F. Inscriptions étrusques du vase Chigi. In: Mélanges d'archéologie et d'histoire, tome 2, 1882. pp. 356-361

https://www.persee.fr/doc/mefr_0223-4874_1882_num_2_1_6855 

Shqip

"Urv ru - uru ru / hipi pula mu në dru"!

" MIK-IK. Pse kështu, more Besnik, a i thuet MIKUT - IK"?  (nga ABETARE e  Kol Xhumarit)

Jane vargje me të  cilat mëmat dhe mësueset në shkollë, mësonin fëmijtë të thonim shkronjën R, kur atë e thonin L.

Duke studiuar alfabetin etrusk mbi vazon paraqitur në figrë , të konsideruar nga specialistet si një nga alfabetet më të vjetër etrusk, i shekullit VII para K., vura  re, se krahas alfabeteve, duket se kemi edhe shembuj didaktik per mësimin e shkronjave.

Në  vazo, me shkrim nga e djathta në të majtë kemie pesë rreshta.

Në rreshtin  e parë,  kemi të shkruar VRVR. 

Në  shqip, sot kemi ur, urim, uroj. Mua mu kujtuan vargjet e vegjëlisë : ururu - ururu, me të  cilat mëmat dhe mësueset, mësonin thënien e shkronjës R, veçanërisht për ata që thonin L shkronjën R.

Më tej , në shkrimin etrusk mbi vazo, dallova një tërësi shkronjash me Z dhe Σ  , pas alfabetit të rradhës së dytë ΣAVRVAΣZVAZ . Në këto shkronja, dallohet se kemi dy herë të shkruar të njëjtat 4 grafema, të cilat formojnë të njëjtën morfemë, dy herë, lexuar nga e djathta në të majtë  (ΣAVR - saur) dhe me shkronjën R të përbashkët, (RVAΣ - ruas) nga e djathta në të majtë. Keto shkronja lexuar RVAS, në shqip, kuptohen "ruazë-a", dhe na kujtojnë mësimin: "se shkrimin duhet ta bëjmë ruazë-ruazë". Ndoshta,  edhe mesuesit/et etruske, krahas mësimit të dallimit mes shkronjave Σ dhe Z, kërkonin nga nxënësit shkim "RVAΣ - RVAΣ".  Ne fund të këtij rreshti, kemi ZVAZ. Më duket si vrejtja që bënin mësueset tona kur na thonin:" nuk është mirë kur shkruan ZUAZ për të thënë fjalën RUAZ".

Në rreshti e tretë, dallojmë se kemi disa shkronja si përpara, ashtu edhe pas shkrimit të alfabetit. Përpara shkronjës së parë A të alfabetit kemi : VARARZVAΣVAVZ Σ. Mbas alfabetit kemi AVΣAZΣVAZV ΣAVAΣZVΣA.

Ndoshta, në këto shkronja kemi ushtrime leximi:

V:AR, AR:ZV, A:ZV, AVZ, Σ

AV; ZA; Z; ΣVA; ZV;  ΣA V AΣ; ZVΣA

Ndoshta kemi edhe mësimin e përdorimit të dyfishtë të grafemave V për Y dhe Σ për Š (sh).  

Rreshti i katërt dhe i pestë, ndoshta janë fraza të shkruara më vonë, kur vazo është përdorur si objekt varrimi.

Rreshti i katërt

Në rreshtin e kartërt kemi  MIATIANAIAAΨAPPIALKEFENELVSI . Këtu gjejmë fjalët MI, ATI, NAI, FEN, LVSI. Këto fjalë të gjuhës së sotme shqipe, na ndihmojnë të ndajmë shkrimin etrusk të vazhduar, në këtë mënyrë:

etruske: MIATIANAIAAΨAPPIALKEFENELVSI

etruske hipotetike : MI ATIA NAIA A ΨAP PI AL KE FEN E LVSI

lexojmë : mi atia naia a khap pi al ke ven e lusi

kuptojmë : ati im nashti a kap atke lart te vena e lutet

Rreshti i pestë

Në rreshtin e pestë kemi: 

FELθVRZINACEAZARVAZARVAZARVAS. Këtu gjejmë fjalët FEL, θVR, RVAZA

etruske : FELθVRZINACEAZARVAZARVAZARVAS

etruske hipotetike : FELθVRZI NA CE AZA RVAZA RVAZA RVAS

kuptojmë : falthururzi na ke AZA (qui)ruaza ruaza ruas(a)

Shënim. Fjala etruske VRVR, e cila lexon "urur", ndoshta do të thotë urtë , vëmendje, KUJDES!

English

"Urv ru - uru ru , 

hipi pula mu në dru"!

"MIK-IK. Why so, little Besnik, is it called MIK-IK" (the guest is said to leave)? (by primer by Kol Xhumari)

These are verses with which mothers and teachers at school taught children to say the letter R when they said it L.

Studying the Etruscan alphabet on the vase shown in the figure, considered by specialists as one of the oldest Etruscan alphabets, from the 7th century BC, I noticed that in addition to the alphabets, we seem to have didactic examples for learning letters.

In the vase, written from right to left, we have five lines.

In the first line we wrote VRVR.

In Albanian we have UR, URIM, UROJ. I was reminded of the verses of childhood: "ururu - ururu", with which mothers and teachers learned to say the letter R, especially for those who said L for the letter R.

Studying the Etruscan alphabet on the vase shown in the figure, considered by specialists as one of the oldest Etruscan alphabets, of the 7th century BC, I noticed that in addition to the alphabets, we seem to have didactic examples for learning letters.

In the vase, written from right to left, we have five lines.

In the first line we have VRVR.

In Albanian we have UR, URIM, UROJ. The verses of childhood came to mind: ururu - ururu, with which mothers and teachers learned to say the letter R, especially for those who said L for the letter R.

Next, I distinguished a set of letters with Z and Σ, after the second order alphabet ΣAVRVAΣZVAZ. In these letters we note that we have the same 4 graphemes twice, which form the same morpheme, twice, read from right to left (ΣAVR - saur) and with the letter R in common, (RVAΣ - ruas) from right to left . These letters, read RVAS, in Albanian, are meant "ruazë-a" (beads), and remind us of the lesson: "that we must have ruazë-ruazë written" - "beads - beads". Probably the Etruscan masters, in addition to learning the difference between the letters Σ and Z, also asked the pupils to write "RVAΣ - RVAΣ" "beads - beads". At the end of this line, we have ZVAZ. It seems to me the observation that our teachers told us: "it is not good if you write ZUAZ, to say the word RUAZ".

In the third line, we notice that we have some letters both before and after writing the alphabet. Before the first letter A of the alphabet we have: VARZVAΣVAVZ Σ. After the alphabet we have AVΣAZΣVAZV ΣAVAΣZVΣA.

Perhaps in these letters we have reading exercises:

V: AR, AR: ZV, A: ZV, AVZ, Σ

AV; ZA; Z; ΣVA; ZV; ΣA V AΣ; ZVΣA

Perhaps we also have the lesson of the dual use of the grapheme V for Y and Σ for Š (sh).

The fourth and fifth lines are probably sentences written later, when the vase was used as a funerary object.

Fourth row

In the fourth row we have MIATIANAIAAΨAPPIALKEFENELVSI. Here we find the words MI, ATI, NAI, FEN, LVSI. These words of today's Albanian language help us to share the continuing Etruscan writing, like this:

Etruscan: MIATIANAIAAΨAPPIALKEFENELVSI

Hypothetical Etruscan: MI ATIA NAIA A ΨAP PI AL KE FEN AND LVSI

we read: mi atia naia a khap pi al ke ven e lusi

you understand: my father, up there, gives himself wine to drink and prays.

Fifth row

In the fifth row we have:

FELθVRZINACEAZARVAZARVAZARVAS. Here we find the words FEL, θVR, RVAZA

Etruscan: FELθVRZINACEAZARVAZARVAZARVAS

hypothetical Etruscan: FELθVRZÌ NA CE AZA RVÀZA RVÀZA RVÀS

we understand: FELθVRZÌ (poor prayer) you, who weave prayers, you have us "RVAZA-RVAZA" here, like the beads in a row.

Note. The Etruscan word VRVR, which reads "urur", probably means attention, CAUTION!

Italiano

"Urv ru - uru ru , 

hipi pula mu në dru"!

"MIK-IK. Perché così, piccolo Besnik, si dice MIK-IK" (si dice che l'ospite se ne vada)? (dal abecedario di Kol Xhumari)

Questi sono versi con cui madri e insegnanti a scuola insegnavano ai bambini a dire la lettera R quando la dicevano L.

Studiando l'alfabeto etrusco sul vaso mostrato in figura, considerato dagli specialisti come uno dei più antichi alfabeti etruschi, del VII secolo a.C., ho notato che oltre agli alfabeti, ci sembra di avere esempi didattici per l'apprendimento delle lettere.

Nel vaso, scritto da destra a sinistra abbiamo cinque righe.

Nella prima riga abbiamo scritto VRVR.

In albanese abbiamo UR, URIM, UROJ. Mi sono tornati in mente i versi dell'infanzia: "ururu - ururu", con cui madri e insegnanti imparavano a dire la lettera R, soprattutto per chi diceva L per la lettera R.

Studiando l'alfabeto etrusco sul vaso mostrato in figura, considerato dagli specialisti come uno dei più antichi alfabeti etruschi, del VII secolo a.C., ho notato che oltre agli alfabeti, ci sembra di avere esempi didattici per l'apprendimento delle lettere.

Nel vaso, scritto da destra a sinistra abbiamo cinque righe.

Nella prima riga abbiamo VRVR.

In albanese abbiamo UR, URIM, UROJ. Mi sono tornati in mente i versi dell'infanzia: ururu - ururu, con cui madri e insegnanti imparavano a dire la lettera R, soprattutto per coloro che dicevano L per la lettera R.

Successivamente, ho distinto un insieme di lettere con Z e Σ, dopo l'alfabeto di secondo ordine ΣAVRVAΣZVAZ. In queste lettere si nota che abbiamo due volte gli stessi 4 grafemi, che formano lo stesso morfema, due volte, letti da destra a sinistra (ΣAVR - saur) e con la lettera R in comune, (RVAΣ - ruas) da destra a sinistra. Queste lettere, lette RVAS, in albanese, si intendono "ruazë-a" (perline), e ci ricordano la lezione: "che dobbiamo far scrivere ruazë-ruazë" - "perline - perline". Probabilmente i maestri etruschi, oltre ad apprendere la differenza tra le lettere Σ e Z, hanno anche chiesto agli alluni di scrivere "RVAΣ - RVAΣ" "perline - perline". Alla fine di questa riga, abbiamo ZVAZ. Mi sembra l'osservazione che i nostri insegnanti ci hanno detto: "non va bene se crivi ZUAZ , per dire la  parola RUAZ".

Nella terza riga, notiamo che abbiamo alcune lettere sia prima che dopo aver scritto l'alfabeto. Prima della prima lettera A dell'alfabeto abbiamo: VARARZVAΣVAVZ Σ. Dopo l'alfabeto abbiamo AVΣAZΣVAZV ΣAVAΣZVΣA.

Forse in queste lettere abbiamo esercizi di lettura:

V: AR, AR: ZV, A: ZV, AVZ, Σ

AV; ZA; Z; ΣVA; ZV; ΣA V AΣ; ZVΣA

Forse abbiamo anche la lezione del duplice uso dei grafema V per Y e Σ per Š (sh).

La quarta e la quinta riga sono probabilmente frasi scritte più tardi, quando il vaso era usato come oggetto funerario.

Quarta fila

In quarta fila abbiamo MIATIANAIAAΨAPPIALKEFENELVSI. Qui troviamo le parole MI, ATI, NAI, FEN, LVSI. Queste parole della lingua albanese di oggi ci aiutano a condividere la continua scrittura etrusca, in questo modo:

Etrusco: MIATIANAIAAΨAPPIALKEFENELVSI

Ipotetico etruscho: MI ATIA NAIA A ΨAP PI AL KE FEN E LVSI

leggiamo: mi atia naia a khap pi al ke ven e lusi

si capisce: mio padre, lassù, si dà da bere il vino e prega.

Quinta fila

Nella quinta riga abbiamo:

FELθVRZINACEAZARVAZARVAZARVAS. Qui troviamo le parole FEL, θVR, RVAZA

Etrusco: FELθVRZINACEAZARVAZARVAZARVAS

ipotetico etrusco: FELθVRZÌ NA CE AZA RVÀZA RVÀZA RVÀS

capiamo: FELθVRZÌ (pregatore poveret) tu, che intessi preghiere, ci hai noi qui "RVAZA-RVAZA", come le perline in fila.

Nota. La parola etrusca VRVR, che si legge "urur", significa probabilmente  ATTENZIONE!

fig.1.

fig.2.

fig.3.

fig.4.